Tac Mahal Xarici keçidlər | Naviqasiya menyusu252Tac Mahal haqqındaTac Mahal
Əlifba sırasına görə tarixi abidələrHindistan abidələri1654-cü ildə yarananlarHindistandakı ümumdünya irsiMoğol memarlığı
HindistandaDünyanın yeni yeddi möcüzəsindənTəbrizdənPakistanınturistAqraDehliHeydərabadCahan şahınƏrcümənd banu1631Vikianbarda
(function(){var node=document.getElementById("mw-dismissablenotice-anonplace");if(node){node.outerHTML="u003Cdiv class="mw-dismissable-notice"u003Eu003Cdiv class="mw-dismissable-notice-close"u003E[u003Ca tabindex="0" role="button"u003Egizləu003C/au003E]u003C/divu003Eu003Cdiv class="mw-dismissable-notice-body"u003Eu003Cdiv id="localNotice" lang="az" dir="ltr"u003Eu003Ccenteru003Enu003Ctableu003Enu003Ctbodyu003Eu003Ctru003Enu003Ctd align="center"u003Eu003Cdiv style="padding:1em 1em 1em 1em; font-size:90%; border:1px solid #BFB6A3; background-color:White"u003Enu003Cdiv class="floatleft"u003Eu003Cimg alt="Azerbaijani Wikimedians User Group.svg" src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/54/Azerbaijani_Wikimedians_User_Group.svg/65px-Azerbaijani_Wikimedians_User_Group.svg.png" decoding="async" width="65" height="45" srcset="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/54/Azerbaijani_Wikimedians_User_Group.svg/98px-Azerbaijani_Wikimedians_User_Group.svg.png 1.5x, //upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/54/Azerbaijani_Wikimedians_User_Group.svg/130px-Azerbaijani_Wikimedians_User_Group.svg.png 2x" data-file-width="702" data-file-height="489" /u003Eu003C/divu003Enu003Ca class="external text" href="https://meta.wikimedia.org/wiki/Azerbaijani_Wikimedians_User_Group/az"u003Eu003Cbu003E"Azərbaycan Vikimediyaçıları istifadəçi qrupu"u003C/bu003Eu003C/au003E İdarə Heyəti üzvlüyünə namizədlik üçün u003Ca rel="nofollow" class="external text" href="https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfPgrHjLGkSaFUDk7KxPwuAUNBx3CJp5A_a4argDVed0mxXzQ/viewform"u003Eu003Cbu003Esorğuu003C/bu003Eu003C/au003E elan edir. İdarə Heyəti haqqında qaydalarla u003Ca class="external text" href="https://meta.wikimedia.org/wiki/Azerbaijani_Wikimedians_User_Group/İdarə_Heyəti_haqqında_qaydalar"u003Eu003Cbu003Eburadanu003C/bu003Eu003C/au003E tanış ola bilərsiniz.u003Cbr /u003EMüraciət üçün son tarix: 30 sentyabr 2019. Uğurlar!u003C/divu003Enu003C/tdu003Eu003C/tru003Eu003C/tbodyu003Eu003C/tableu003Enu003Ctableu003Enu003Ctbodyu003Eu003Ctru003Enu003Ctd align="center"u003Eu003Cdiv style="padding:1em 1em 1em 1em; font-size:90%; border:1px solid #BFB6A3; background-color:White"u003Enu003Cdiv class="floatleft"u003Eu003Ca href="/wiki/Vikipediya:M%C3%B6vzulu_ay/Rusiya_ay%C4%B1_(2019)" title="Rusiya ayı"u003Eu003Cimg alt="Rusiya ayı" src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f3/Flag_of_Russia.svg/65px-Flag_of_Russia.svg.png" decoding="async" width="65" height="43" srcset="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f3/Flag_of_Russia.svg/98px-Flag_of_Russia.svg.png 1.5x, //upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f3/Flag_of_Russia.svg/130px-Flag_of_Russia.svg.png 2x" data-file-width="900" data-file-height="600" /u003Eu003C/au003Eu003C/divu003Enu003Ca href="https://meta.wikimedia.org/wiki/Azerbaijani_Wikimedians_User_Group/az" class="extiw" title="meta:Azerbaijani Wikimedians User Group/az"u003E"Azərbaycan vikimediaçıları" istifadəçi qrupuu003C/au003E 1-30 sentyabr 2019-cu il tarixlərində istifadəçiləri u003Ca href="/wiki/Vikipediya:M%C3%B6vzulu_ay/Rusiya_ay%C4%B1_(2019)" title="Vikipediya:Mövzulu ay/Rusiya ayı (2019)"u003Eu003Cbu003ERusiya ayıu003C/bu003Eu003C/au003E məqalə müsabiqəsində iştiraka dəvət edir. Siz də qoşulun və töhfənizi verin!u003Cbr /u003Eu003Cbu003EƏtraflı:u003C/bu003E u003Ca href="/wiki/Vikipediya:M%C3%B6vzulu_ay/Rusiya_ay%C4%B1_(2019)" title="Vikipediya:Mövzulu ay/Rusiya ayı (2019)"u003ERusiya ayıu003C/au003E və u003Ca href="/wiki/Vikipediya:M%C3%B6vzulu_ay/Rusiya_ay%C4%B1/Plan" title="Vikipediya:Mövzulu ay/Rusiya ayı/Plan"u003EPlanu003C/au003E u003C/divu003Enu003C/tdu003Eu003C/tru003Eu003C/tbodyu003Eu003C/tableu003Enu003C/centeru003Eu003C/divu003Eu003C/divu003Eu003C/divu003E";}}());
Tac Mahal
Jump to navigation
Jump to search
 Tac Mahal | |
|---|---|
| hind ताज महल | |
 | |
27°10′27″ şm. e. 78°02′32″ ş. u. | |
| Ölkə | Hindistan  Hindistan |
| Şəhər | Aqra |
| Yerləşir | Uttar Pradeş |
| Aidiyyatı | Böyük Moğol imperiyası |
| Memar | Ustad Əhməd Lahauri |
| Sifarişçi | Sultan Şahcahan |
| Tikilmə tarixi | 1632—1653 |
| Üslubu | Moğol memarlığı |
| Vəziyyəti | stabil. |
UNESCO Ümumdünya İrsi | |
| Tipi | Mədəni |
| Kriteriya | i |
| Təyin edilib | 1983 |
| İstinad nöm. | 252 |
| Dövlət | Hindistan |
| Region | Asiya |
Hindistanın Arxeoloji İrsi | |
| İstinad nöm. | N-UP-A28. |
| Kateqoriya | Məbəd |
 | |
Tac Mahalın planı | |
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
Tac Mahal (Devanagari: ताज महल, Nastaliq: تاج محل) — Hindistanda tikili. Dünyanın yeni yeddi möcüzəsindən biri.
Təbrizdən gətirilən Türk memarlarının yaratdığı bu tikili dünyanın ən gözəl, ən möhtəşəm türbəsidir.
Hindistanda Baburlular dövrünün memarlıq xarüqələri çoxdur və bunlar bu gün bütöv şəkildə durmaqda, seyr edənləri heyran qoymaqdadır. Bu gün Pakistanın ən çox turist cəlb edən yerlərindən biri olan Lahur sarayı, həmin şəhərdə dünyanın ən geniş və yaraşıqlı Padşah məscidi, Aqra, Dehli, Heydərabad və digər şəhərlərdəki saray və camelərin hər biri ayrılıqda bütöv memarlıq şah əsərləridir. Ancaq yer üzündə heç bir türbə, heç bir memarlıq əsəri Tac Mahal qədər gözəl, möhtəşəm və məşhur deyildir.Tac mahalın möcüzəvi xüsusiyyəti onun ən gözəl otağında gizlidir.Memarlar buranı elə inşa etmişlər ki,otağda çıxan səs 7 dəfə yanğı verir.Həmçinin mavzoleyin çölündəki hovuza Tac mahalın şəkli düşür.
Cahan şah 12 il ərzində qəddar babası Cahangir şahdan nəsihət alardı.Babası ona həmişə arvadının sözünə baxmamağı tapşırardı.Bundan ilham alan Şahzadə Cahan həmişə qəddar olar,digər qardaşlarından seçilərdi.Ona görə babası Cahangir şahın gözünə girərdi.Ancaq 16 yaşında ölkəni gəzmək istəyən Şahzadə,Mümtazı görən kimi ona aşiq olur və babasının sözündən çıxaraq,Cahangir şaha nifrət bəsləyir.21 yaşında babasını öldürüb,onun mirasına sahib olur və Mümtazla evlənir.
Cahan şahın arvadı Ərcümənd banu gözəlliyi, zəkası, yaxşı əməlləri ilə bütün imperatorluğun könlünü fəth etmiş, ən çox seçilən sultan idi. Bu sifətlərindən başqa həm də Mümtaz Mahal kimi tanınırdı. Cahan şah ona hələ 16 yaşında ikən aşiq olmuş, evlənmək üçün 5 il gözləmişdi. Cahan şah çox sevdiyi arvadını getdiyi hər yerə aparır, onun fikirlərini, zövqünü əsas götürürdü.
Bu həssas, ağıllı və gözəl qadın 1631-ci ildə 14-cü uşağını dünyaya gətirərkən vəfat etdi.Hətta Cahan şah öz yuxusunda arvadı ilə arasında olan 14 pilləkəndən arvadının yıxıldığını görür.Həmən yuxudan 1 gün sonra Mümtaz mahal vəfat edir.Bu səbəbdən Cahan şah 14 -cü övladına nifrət edir,həmişə onun üzünə baxmırdı.Cahan şah arvadının ölümünə yas saxladığı səkkiz gün ərzində yeməkdən, içməkdən qalmış, evdən eşiyə çıxmamışdı. Doqquzuncu gün mənzilinin qapısını açıb bayıra çıxdığı zaman saçlarının ağappaq olduğu, xeyli qocaldığı göründü.
Həssas, həqiqi aşiq, vəfalı hökmdar ölüncəyə qədər qəlbində yaşadacağı sevgili arvadı üçün bir türbə tikdirməyi qərara aldı. Bu türbə saf eşqi simvollaşdıracaq şəkildə gözəl, qəlb açan, eyni zamanda möhtəşəm olmalı idi. Bunun üçün dünyanın ən böyük ustalarını tapacaq, xəzinəsini bu əsərə xərcləməyi onların ixtiyarına verəcəkdi. Bu məqsədlə İstanbuldan memarlar gətirtdi. Gələnlər Memar Sinanın tələbələrindən olan memar Məhməd İsa Əfəndi və onun dəstəsi idi.
Məhməd İsa Əfəndinin aylarca çalışaraq planını cızdığı Tac Mahalın tikintisində son dərəcədə parlaq, ağ mərmər işlədildi. Parlaq, ağ mərmərin incə mavi damarları da vardı. Bu mərmərdən tikilən möhtəşəm qübbənin yerdən yüksəkliyi 82 metrdir. Qübbənin üzərindəki qızıl aypara bu yüksəkliyi daha da artırır. Türbənin ağ mərmərdən dörd minarəsi də var.
Şah Cahan
Tac Mahalın tikintisinə 1631-ci ildə başlanılmış və 1650-ci ildə başa çatdırılmışdır. Mümtaz Mahalın və öldükdən sonra onun yanında dəfn edilən Cahan şahın tabutları üst qatdadır. Qübbənin altında olan bu tabutlarda mərmər oymaçılığının ən gözəl nümunələri görünür. Tabutların olduğu yerdə insan ağzından çıxan hər səs möhtəşəm qübbədə yeddi dəfə əks-səda verir.
Sənət əsəri kimi ayrıca bir xəzinə olan Tac Mahalın divarları həqiqi xəzinə daş-qaşlarıyla örtülüdür. Yüz minlərcə əqiq, sədəf, firuzə qoyulmuş divarlarında 42 zümrüd, 142 yaqut, 625 brilyant, 50 çox böyük inci vardır. Türbənin tikintisi üçün 47 milyon qızıl lirə xərclənmişdir və divarlardakı cəvahiratlar buna daxil deyildir. Hündürlüyü 75 metrə çatan, ağ və çəhrayı mərmərlərdən tikilmiş 4 minarəli bu abidə, tərəflərinin mütənasibliyi, ideal simmetriyası və hədsiz gözəlliyi ilə insanları vahel edirdi. Hətta İstanbuldakı möhtəşəm Süleymaniyyə Camisi üçün 19 milyon qızıl lirə xərcləndiyini söyləsək, Tac Mahal üçün necə böyük bir fədakarlıq göstərildiyi daha yaxşı anlaşılır.
Bu abidə Cahan şahın İstanbuldan dəvət edib.. Uzuş və Olancık bu TAC MAHALI özləritikmişlər.
Xarici keçidlər |
- Tac Mahal haqqında
- Tac Mahal
Dünyanın yeni yeddi möcüzəsi | ||
|---|---|---|
 Çiçen-İtsa •  İsa Məsihin heykəli • Tac Mahal •  Böyük Çin səddi •  Maçu Pikçu •  Petra •  Kolizey |  | |
Kateqoriyalar:
- Əlifba sırasına görə tarixi abidələr
- Hindistan abidələri
- 1654-cü ildə yarananlar
- Hindistandakı ümumdünya irsi
- Moğol memarlığı
(RLQ=window.RLQ||[]).push(function(){mw.config.set({"wgPageParseReport":{"limitreport":{"cputime":"0.316","walltime":"0.484","ppvisitednodes":{"value":3573,"limit":1000000},"ppgeneratednodes":{"value":0,"limit":1500000},"postexpandincludesize":{"value":41958,"limit":2097152},"templateargumentsize":{"value":9963,"limit":2097152},"expansiondepth":{"value":20,"limit":40},"expensivefunctioncount":{"value":1,"limit":500},"unstrip-depth":{"value":0,"limit":20},"unstrip-size":{"value":698,"limit":5000000},"entityaccesscount":{"value":1,"limit":400},"timingprofile":["100.00% 419.323 1 -total"," 85.63% 359.049 1 Şablon:Tarixi_abidə"," 83.32% 349.385 1 Şablon:Kartoçka2"," 36.35% 152.440 4 Şablon:Wikidata"," 20.73% 86.931 1 Şablon:Kartoçka/Vikianbar"," 16.53% 69.335 1 Şablon:Wikidata-coords"," 12.72% 53.343 1 Şablon:Dünyanın_yeni_yeddi_möcüzəsi"," 12.05% 50.535 2 Şablon:Infobox2"," 12.04% 50.497 1 Şablon:Naviqasiya_cədvəli"," 11.81% 49.510 1 Şablon:Kartoçka/orijinal_başlıq"]},"scribunto":{"limitreport-timeusage":{"value":"0.123","limit":"10.000"},"limitreport-memusage":{"value":3678200,"limit":52428800}},"cachereport":{"origin":"mw1330","timestamp":"20190924065052","ttl":2592000,"transientcontent":false}}});});{"@context":"https://schema.org","@type":"Article","name":"Tac Mahal","url":"https://az.wikipedia.org/wiki/Tac_Mahal","sameAs":"http://www.wikidata.org/entity/Q9141","mainEntity":"http://www.wikidata.org/entity/Q9141","author":{"@type":"Organization","name":"Contributors to Wikimedia projects"},"publisher":{"@type":"Organization","name":"Wikimedia Foundation, Inc.","logo":{"@type":"ImageObject","url":"https://www.wikimedia.org/static/images/wmf-hor-googpub.png"}},"datePublished":"2007-08-09T09:28:59Z","dateModified":"2019-08-16T06:34:42Z","image":"https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/f5/Taj_Mahal_2012.jpg"}(RLQ=window.RLQ||[]).push(function(){mw.config.set({"wgBackendResponseTime":121,"wgHostname":"mw1269"});});
